سرفراز
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
سرفراز. [ س َ ف َ ] (نف مرکب ) کنایه از بلندی جاه و عزت و اعتبار و دولت . (برهان ) (ناظم الاطباء). باآبرو. باعزت . سربلند. بلندمرتبه . مهتر و بزرگ : چهل سال با شادکامی و ناز به داد و دهش بود آن سرفراز. فردوسی . بدو گفت گیو ای شه سرفراز جهان را به مهر تو آمد نیاز. فردوسی . بدو گفت کز مردم سرفراز نزیبد که با زن نشیند براز. فردوسی . به آواز گفتند کای سرفراز غم و شادمانی نماند دراز. فردوسی . چنین گفت خسرو به آواز سخت که ای سرفرازان بیداربخت . فردوسی . خود و بهمن و آذر سرفراز برفتند پویان براه دراز. فردوسی . چو آمد ز مکران بنزدیک چین خود و سرفرازان ایران زمین . فردوسی . بیفکند رستم کمند دراز بخم اندرآمد سر سرفراز. فردوسی . نشسته پیشش اندر سرفرازان به بخت شاه یکسر شاد و نازان . (ویس و رامین ). کسی را مگردان چنان سرفراز که نتوانی آورد از آن پایه باز. اسدی (گرشاسب نامه ص ٢٦٤). تویی در تن سرفرازان روان تویی در سر کامگاری بصر. مسعودسعد. با قدر تو نه چرخ برین است سرفراز با حلم تو نه جرم زمین است بردبار. سوزنی . ایا سرفرازی که از خلق نیکو بر احرار شاید که تو سر فرازی . سوزنی . آنکه در بستان و باغ زادگی و آزادگی است سوسن آزاده و آزاد سرو سرفراز. سوزنی . بنام و بوحدت چنین سرفرازم که این هر دو معنی از او کم ندارم . خاقانی . روز چو شمعی بروز زود رود سرفراز شب چو چراغی بروز کاسته و نیم تاب . خاقانی . سر سرفرازان و گردنکشان ملک عز دین قاهر شه نشان . نظامی . بپرسید چون حلقه گشت انجمن از آن سرفرازان لشکرشکن . نظامی . فلاطون چو دانست کآن سرفراز به تعلیم او گشت صاحب نیاز. نظامی . به اخلاق با هرکه بینی بساز اگر زیردست است اگر سرفراز. سعدی . زبان کرد شخصی به غیبت دراز بدو گفت داننده ای سرفراز. سعدی . ◄ مایه ٔ افتخار و عزت و احترام : گرچه تبارتو خسروان جهانند تو بهمه روی سرفراز تباری . فرخی . وزیرزاده ٔ سلطان و برکشیده ٔ او بزرگ همت ابوالفتح سرفراز تبار. فرخی . دستورزاده ٔ ملک شرق بوالحسن حجاج سرفراز همه دوده و تبار. فرخی . میر ابواحمد محمد شهریار دادگر سرفراز گوهر و فخربزرگان تبار. فرخی . ◄ سربلند و گردنکش . ◄ متکبر و مغرور. (ناظم الاطباء) (برهان ) (انجمن آرا). ◄ (اِ مرکب ) نام روز سیوم از هر ماه جلالی . (ناظم الاطباء). نام روز سوم است از ماههای ملکی . (انجمن آرا) (برهان ).
فرهنگ املایی واژهدان
واژه ثبتشده در فرهنگ املایی
فرهنگ نامهای فارسی
نام فارسی