سبق و رمایه

سبق و رمایه . [ س َ ق ُ رِ ی َ ] (ترکیب عطفی، اِ مرکب ) لغةً این دو کلمه در جای خود معنی شده است ولی مراد بهر یک از این دو عقد و تعهدی است بین دو نفر بر پیشی گرفتن و غلبه بر دیگری در امور راجعه بجنگ که یک نفر آن را ایجاب و دیگری قبول مینماید وفایده ٔ این در فراگرفتن فنون جنگ و تمرین بر آداب آن و ورزیده شدن در سلحشوری است . بااینکه گروبندی در اسلام تحریم و منع شده است این موضوع را تشریع بلکه تحریص و ترغیب نموده، و بعضی از فقهاء مغالبه با عوض را در امور راجع بمحاربه محدود و منحصر ببعضی از مراکب و بعضی از آلات جنگ نموده است . بهر تقدیر صحت این دو عقد و ترتب آثار بر آن بشروطی توقف دارد: ١ - دو حریف می بایست ببلوغ عقل و رشد و عدم محجوریت کامل باشند. ٢ - تعهد و عقد به ایجاب و قبول انشاء و هر لفظبلکه اشاره و مکاتبه که دال بر آن باشد کفایت می نمایند. ٣ - عوض و گروگان بین دو حریف اعم از این که عین خارجی یا در ذمه باشد میبایست معین و معلوم باشد. و در هر یک از این دو سبق و رمایه علاوه بر این شرایط، شرایط دیگری نیز معتبر است . برای اطلاع بیشتر رجوع به شرح تبصره ٔ علامه ٔ حلی صص ٣٥ - ٤٥ تألیف زین العابدین ذوالمجدین چ دانشگاه و کتاب شرایع و مسالک شود.