رکابخانه
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
رکابخانه . [ رِ ن َ /ن ِ ] (اِ مرکب ) شربتخانه . ◄ دولابچه . گنجه . (فرهنگ فارسی معین ) (ناظم الاطباء). ◄ جای پرورش و نگهداری اسبان و ستور : خدمت نزدیک نگاه داشتن قابلق دستمال مختصر رکابخانه است .(تذکرة الملوک چ دبیرسیاقی ص ١٩). ◄ جامه خانه ٔ شاه . (از سازمان اداری حکومت صفویه ص ١٣١). ♦ تحویلدار رکابخانه ؛ صاحب جمع رکابخانه . (فهرست اعضای رکابخانه ص عکسی ١٠١ ب ص ٦٥ چ تهران ). اصطلاح تحویلدار در صدر آن آمده است در صورتی که قاعدتاً بایستی صاحب جمع ذکر می شد... احسن التواریخ در ص ١٧٨ مخصوصاً به مهتر شاهقلی رکابدار یعنی شغلی که در فصل ٤٣ و تحت عنوان تحویلدار رکابخانه مورد بحث قرار گرفته است اشاره می کند. تحویلدار عمارت مبارکات (فصل ٤٢) در عداد صاحب جمعان منسوب گشته در نتیجه در اصطلاحات، صاحب جمع و تحویلدار مترادف و یکسان گردیده است . (سازمان اداری حکومت صفوی ص ١٢٢). رجوع به ترکیب صاحب جمع رکابخانه در ذیل همین ماده ومعنی شود. ♦ صاحب جمع رکابخانه (یا رکاب ) ؛ رکاب در اینجا به معنی رخت و البسه و پوشیدنیهای شاه است یا جامه ٔ شاه (شاید از لحاظ اینکه در مسافرت این وسایل در جامه دانها و در رکاب شاه برده می شد به این نام مشهور شده باشد) اهمیت مواجب صاحب جمع آن (فصل ١٤٠) نشان می دهد که این همان مهتر رکابخانه است ... و سیاحان اروپایی به اختصار مهتر می خوانند. (سازمان ادرای حکومت صفوی ص ١٣١) : صاحب جمع رکابخانه مبلغ چهارصد و هشتاد و نه تومان و یکهزار و کسری مواجب و پنجاه تومان انعام همه ساله و بر این موجب داشته .... (تذکرة الملوک ص ٦٥). فصل دوازدهم - در بیان شغل صاحب جمع رکابخانه : رخوت حمام خاصة و آنچه متعلق به آن است ... (تذکرةالملوک ص ٣٢). رجوع به ترکیب «تحویلدار رکابخانه » درذیل همین ماده و معنی شود. ♦ مهتر رکابخانه ؛ صاحب جمع رکابخانه . رجوع به ترکیب صاحب جمع رکابخانه در ذیل همین ماده و معنی و سازمان اداری حکومت صفوی ص ١٣١ شود.
فرهنگ املایی واژهدان
واژه ثبتشده در فرهنگ املایی