رفسنجان

رفسنجان . [ رَ س َ ] (اِخ ) شهرستانی است در شمال غربی کرمان . جمعیت آن ٦١٢٠٤ تن . در اراضی نمکزار آن پسته ٔ خوب به عمل می آید و در اراضی پرآب پنبه کاری می شود. (فرهنگ فارسی معین بخش اعلام ). یکی از شهرستانهای استان هشتم کشور و خلاصه ٔ مشخصات آن بشرح زیر است : حدود - از طرف شمال به شهرستان یزد و بخش زرند از شهرستان کرمان - از طرف خاور به شهرستان کرمان - از طرف جنوب به شهرستان سیرجان - از طرف باختر به بخش شهر بابک ازشهرستان یزد. آب و هوای شهرستان در قسمت کوهستانی سردسیر و خوش آب و هوا و در قسمت جلگه گرم و معتدل است . اغلب اوقات در نتیجه ٔ وزش باد باغات و مزارع دهستانهای نوق و انار از ریگ مستور و خسارت زیادی به رعایا می رسد و دهستانهای کشکوئیه و حومه ٔ رفسنجان نیز از آسیب باد مصون نیستند. هوای این دهستانها معتدل و آب بیشتر قنوات شور است . ارتفاعات - این شهرستان دو رشته کوهستان دارد: ١- کوه داوران و مرتفعترین قله ٔ آن [کوه دره ] به ارتفاع ٢٧٤٥گز است . ٢- قسمتی از سلسله جبالی است که از شیرکوه یزد شروع و به کوه چوپار متصل می شود و مرتفعترین قله ٔ آن کوه شهر بابک به ارتفاع ٣٤٧٣ گز می باشد. رودخانه - معروفترین رودخانه ها عبارتند از: رود انار - دو دهنه راویز - رود شور و رود گیوه دری، که عموماً پس از عبور از دشت رفسنجان دردهستان نوق بنام رودخانه ٔ شور معروف و به کویر بافق منتهی میشود. محصولات عمده آن پسته و غلات و پنبه و لبنیات و حبوب و صیفی است . پسته ٔ رفسنجان مرغوب ترین پسته ٔ کشور بشمار میرود و بیشتر ساکنان دیه ها به کشت پسته و پنبه اشتغال دارند. شهرستان رفسنجان تا سال ١٣٢٧ هَ . ش . یکی از بخشهای شهرستان کرمان بشمار می رفت و در آن سال تبدیل به شهرستان شد و یکی از شهرستانهای استان هشتم محسوب می شود. رفسنجان از ٦ دهستان بشرح زیر تشکیل شده است : ١ - دهستان حومه ٔ خاوری - ٥٩ آبادی - ١١٩٠٠ تن سکنه . ٢ - دهستان حومه ٔ باختری - ٧٣ آبادی - ١٠٢٠٠ تن سکنه . ٣ - دهستان حومه ٔ خنامان -٧٥ آبادی - ٨٨٠٠تن سکنه . ٤ - دهستان کشکوئیه - ٤٨ آبادی - ٦٨٠٠تن سکنه . ٥ - دهستان انار - ٣٦ آبادی - ٤٥٠٠تن سکنه . ٦ - دهستان نوق، ٧٠ آبادی - ٥٨٠٠ تن سکنه . جمعیت شهر ١٤٦٤٢ تن است که بنا به آمار بالا جمعیت شهرستان در حدود ٦٢٤٦٢ تن می باشد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٨). رجوع به تاریخ ادبی ایران تألیف ادوارد براون ج ٣ ص ١٧٩ و تاریخ عصر حافظ ج ١ ص ١٠٥ و ٢٢٥و تاریخ گزیده ص ٦٣٤ و ٦٥٢ و ٦٥٩ و ٦٦٩ و ٧٤٨ شود.

رفسنجان . [ رَ س َ ] (اِخ ) قصبه ای است در کرمان و در اطراف آن معدن مس موجود می باشد و خود در کنار راه یزد و کرمان میان دفعه و حسین آباد در ٩٢٢٦٠٠ گزی تهران واقع است . (یادداشت مؤلف ). مرکز شهرستان رفسنجان و بیش از ٩٢١٢ تن سکنه دارد. شهر مزبور بر سر راه شوسه ٔ اصفهان و یزد به کرمان و بندرعباس قرار دارد. (فرهنگ فارسی معین بخش اعلام ). شهر رفسنجان مرکز شهرستان رفسنجان و در ١٢٣ هزارگزی باختری کرمان در مسیر راه شوسه ٔ کرمان به یزد واقع شده مختصات جغرافیایی آن بشرح زیر است : طول ٥٥ درجه و ٥١ دقیقه و ٤٩ ثانیه - عرض ٣٠ درجه و ٢٥ دقیقه و ٤٣ ثانیه . ارتفاع از سطح دریا ١٥٧٢ گز. شهر رفسنجان در قدیم ده کوچکی بنام بهرام آباد بوده که بواسطه ٔ وقوع در سر راه شوسه ٔ کرمان به یزد از حدود اوایل قرن ١٤ هَ .ش . شمسی به تدریج رو به آبادی رفته و اکنون یکی از شهرهای متوسط استان هشتم بشمار می رود و از سه آبادی متصل بهم بنام علی آباد، بهرام آباد، قطب آباد تشکیل شده است . رفسنجان دارای بازاری با ٥٠٠ مغازه و ٤ خیابان جدید و مشجر می باشد. جمعیت شهر بر طبق آخرین آمار بشرح زیر است : ذکور ٧٥٠٠ تن - اناث ٧٢٠٠ تن - جمع ١٤٧٠٠ تن . و رفسنجان مرکز تجارت دهستانهای کشکوئیه، نوق، انار، حومه ٔ باختری، حومه ٔ خاوری، و قسمتی از خنامان محسوب می گردد. تا چند سال پیش رفسنجان از نظر اقتصادی نظیر سایر شهرهای کرمان بود، ولی ترقی ارزش پسته و صدرو آن به خارجه تغییرات قابل ملاحظه ای به جنبه ٔ اقتصادی رفسنجان بخشید و باغداران به کشت و پرورش پسته همت گماردند و در نتیجه محصول پسته به ٨ برابر ٢٥ سال پیش رسید. در خود شهر ٢ دبیرستان و ٦ دبستان و یک بیمارستان ٢٠ تختخوابی وجود دارد. آب آشامیدنی شهر از ٥ رشته قنات تأمین می شود. کلیه ٔ ادارات دولتی از جمله تلگراف و تلفن در این شهر وجود دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٨).