راغب اصفهانی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
راغب اصفهانی . [ غ ِ ب ِ اِ ف َ ] (اِخ ) از مشاهیر علمای عامه . کتاب احتجاج القرآن از تألیفات اوست . وی در ٣٩٩ هَ . ق . درگذشت . نام و مشخصات دیگرش معلوم نشد و محتمل است که راغب نام او باشد. (از ریحانة الادب و قاموس الاعلام ترکی ج ٣). چون در مآخذ دیگر دیده نشد گمان میرود که وی همان حسین بن محمدبن مفضل باشد.
راغب اصفهانی . [ غ ِ ب ِ اِ ف َ ] (اِخ )ابوالقاسم حسین بن محمدبن مفضل بن محمد معروف به راغب اصفهانی، از استادان لغت و عربی و حدیث و شعر و نویسندگی و اخلاق و حکمت و کلام میباشد که امام فخر رازی در اساس التقدیس او را با غزالی برابر دانسته و یکی از ائمه ٔ اهل سنت شمرده است و مطلب اخیر خیلی مهم است زیرا که او بزعم برخی شیعه و معتزلی بوده است . تاریخ مرگ وی بنا بنوشته ٔ فرهنگ نویسان ٥٠٢ هَ . ق . است ولی صاحب هدایة العارفین ٥٠٠ نوشته است . راغب را مؤلفات مهمی است از آنجمله است : ١- تفسیر قرآن کریم که موفق بتکمیل آن نشده است، و بیضاوی در تفسیر خود از آن استفاده کرده است . ٢- تفصیل النشأتین و تحصیل السعادتین . ٣- الذریعة الی مکارم الشریعة، در تصوف . ٤-محاضرات الادباء و محاورات الشعراء و البلغاء . ٥- المفردات فی هزیب القرآن، شامل لغات قرآن . ٦- مقدمة التفسیر. (از معجم المطبوعات ). صاحب روضات الجنات مصنفات دیگری نیز برای او ذکر کرده است مانند: افانین البلاغة، تحقیق البیان فی تأویل القرآن، ایمان و کفر. (از روضات الجنات ص ٢٤٩). او راست : درة التأویل فی متشابه التنزیل . (یادداشت مؤلف ). از اشعار اوست : ز صد هزار محمد که در جهان آید یکی بمنزله ٔ جاه مصطفی نشود و گرچه عرصه ٔ عالم پر از علی گردد یکی بعلم و سخاوت چو مرتضی نشود جهان اگر چه ز موسی و چوب خالی نیست یکی کلیم نگردد یکی عصا نشود. (از روضات الجنات ). و نیز رجوع به جهانگشای جوینی ص ٨٠٥ و الاعلام زرکلی چ ٢ ج ٣ و قاموس الاعلام ترکی ج ٣ و ترجمه ٔ محاسن اصفهان و صیقل الفهم و مجمل التواریخ و القصص ص ٤١ فهرست فیه مافیه و تاریخ ادبیات دکترصفا ج ١ ص ١٤٦ و ٢٦٦ و تتمه ٔ صوان ج ٢ ص ١٠٥ و ریحانةالادب ج ١ و هدایة العارفین ص ٣١١ شود.