ذیوفنطس

ذیوفنطس . [ ی ُ ف َ طُ ] (اِخ ) دانشمند ریاضی و او را کتابی بوده است در جبر و مقابله که قسطا ابن لوقا البعلبکی آنرا ترجمه و ابوالوفای بوزجانی تفسیر و شرح کرده است . ذیوفنطس . یونانی اسکندرانی . ابن القفطی گوید: فاضلی کامل و مشهور زمان خویش و مشتهر بواسطه ٔ تصنیف خود است . وتصنیف وی در صناعت جبر باشد و آن کتابی مشهور و مذکور است که بعربی نقل کرده اند و پایه ٔ عمل اهل این صناعت بر این کتاب است و چون بیننده در وی تبحر کند داند که این کتاب در این نوع دریائی است - انتهی . ظاهراً این نام مصحف ذیونس باشد. و ذیونس عالم ریاضی و منجم یونانی است . و در مأئه چهارم میلادی میزیسته است . از تاریخ حیات وی اطلاعی در دست نیست و از او شرح عناصر اقلیدس بر جای مانده است و نیز یادداشت هائی راجع به آراطس که با آثار اراطس بطبع رسیده . و نیز ذیلی به قانون شاهی بطلمیوس وجداولی نجومی که در ١٨٢٢ و ١٨٢٤ م . در پاریس بطبع رسیده است و شروحی در یازده کتاب بر مجسطی بطلیموس . ودختر او همای هیپاتی فیلسوف مشهور است که عیسویان به تعصب دینی وی را بکشتند. (عیون الانباء ج ١ ص ٢٤٥ س ١٤). و رجوع به تاریخ الحکمای قفطی ص ١١٠ و ١٨٤ شود.