خاواک
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
خاواک . (اِخ ) نام محلی است در ٦٧ هزارگزی شمال شرقی قریه «رخه » علاقه داری «چارقریه »حکومت درجه ٔ ٣ پنجشیر ایالت پروان افغانستان . این نقطه بین ٦٩ درجه و ٥٤ دقیقه و ٣٧ ثانیه ٔ طول شرقی و ٣٥ درجه و ٣٨ دقیقه و ٥٣ ثانیه ٔ طول شرقی و ٣٥ درجه و ٣٨ دقیقه و ٥٣ ثانیه ٔ عرض شمالی قرار دارد. محل آن حد فاصل پنجشیر و اندراب و قطغن است و هوای آن در پاییز و زمستان و اوایل بهار بسیار سرد می باشد. در زمستان به این ناحیه برف زیاد می بارد و بر اثر آن تلفات زیادی بمواشی و حتی عابرین وارد می آید. ارتفاع آن از سطح دریا «٣٦٠٠» متر و در تابستان یکی از مراتع مهم افغانستان است که اغلب کوچ نشینهای شمالی افغانستان برای تعلیف احشام خود را بدانجا می برند. درآمد ساکنین خاواک از لبنیات است . خاواک که از طرفی به پنجشیر و از طرف دیگر به اندراب و قطغن محدود است، در قسمت پنجشیر ٦٠ خانوار دارد که تاجیک اند و به زبان فارسی تکلم می کنند و در آن قسمت که بجانب قطغن است «گندم » و «جو» و «باقلی » و «مشنگ » خوب بعمل می آید و به بازارهای رخه و گلبهار و چاریکار برده میشود و در آنجابفروش میرسد. (از قاموس جغرافیایی افغانستان ج ٢).