حنیف
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
حنیف . [ ح َ ] (ع ص، اِ) مایل از هر دین باطل بسوی دین اسلام ثابت بر آن .(ناظم الاطباء) (اقرب الموارد) (منتهی الارب ) (آنندراج ). ◄ برگشته از ملت های باطل . (ترجمان عادل بن علی ). ◄ حاجی . (منتهی الارب ) (اقرب الموارد). و در کلیات آمده در هر موضعی از قرآن که حنیف با مسلم آمده، مراد حاجی است نحو ولکن کان حنیفاًمسلماً و در هر موضع به تنهایی آمده، به معنی مسلم است نحو حنیفاً ﷲ. (اقرب الموارد). ◄ آنکه در ملت ابراهیم (ع ) باشد. (منتهی الارب ) (اقرب الموارد) (ناظم الاطباء). ج، حُنفاء. (منتهی الارب ) (آنندراج ). ◄ کوتاه . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). قصیر. (اقرب الموارد) (آنندراج ). ◄ کفشگر. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). حذاء. (اقرب الموارد) (آنندراج ). ◄ مختون . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). ختنه کرده . ◄ مسلمان . (مهذب الاسماء). مسلمان راست دین . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). پاک دین . فرهودی . (یادداشت مرحوم دهخدا). ◄ مستقیم . (اقرب الموارد). ♦ دین حنیف ؛ دین راست بدون اعوجاج . (ناظم الاطباء).
حنیف . [ ] (اِخ ) ابن ریاب الانصاری . یکی از اصحاب است . در غزوه ٔ احد و دیگرغزوات حضور داشت و در محاربه ٔ معونه بشهادت رسید.