جفرسون
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
جفرسون . [ ج ِ ف ِ سُن ْ ] (اِخ ) توماس ... (١٧٤٣- ١٨٢٦ م .) سومین رئیس جمهور ایالات متحده ٔ آمریکای شمالی که در «گوچ لند» دهی از ناحیه ٔ «ورجینیا» متولد گردید. وی دوبار در ١٨٠١ و ١٨٠٥ م . به ریاست جمهوری آمریکا منصوب گردید واز بزرگترین کارهای او تلاش برای تقویت استقلال آمریکا بود. جفرسون مردی عالم و متفلسف بود و کتابی در امور سیاسی و مالی و فلسفی دارد. وی برای ترقی دادن دارالفنونی که خود بنیاد گذاشته بود، کوشش بسیار کرد. جفرسون پسر یکی از ثروتمندان بود و تحصیلات خود را درعلم حقوق به پایان رسانید و در آغاز کار وکیل مدافعشد و در ١٧٦٩ به عضویت مجلس نمایندگان ایالت انتخاب شد و بشدت علیه اقتصاد انحصاری مخالفت کرد. در ١٧٧٥عضو کنگره و در ١٧٧٦ رئیس کمیسون تهیه ٔ قوانین استقلال شد و در ناحیه ٔ ویرجینیا اصلاحات فراوانی کرد و از١٧٧٩تا ١٧٨١ اصول تجارت با اروپا را پایه گذاری کرد و در ١٧٨٥ وزیر مختار فوق العاده ٔ آمریکا در فرانسه شد. وی از بنیادگذاران حزب دمکرات آمریکا بود و برنامه ٔ اتحاد با فرانسه را او تنظیم کرد. در ١٧٩٧ معاون رئیس جمهور شد و در ١٨٠١ و سپس مجدداً در ١٨٠٥ به ریاست جمهوری رسید و هنگامی که در ١٨٠٩ برای سومین باربدین سمت برگزیده شد، از قبول آن سر باز زد. جفرسون برای انقلاب فرانسه احترام فراوان قائل بود. مجموعه ٔآثار او به نام «نوشته های جفرسون در ١٨٢٣ تا ١٨٥٥ م .» منتشر شده است . (از لاروس ) وبستر (قاموس الاعلام ).