جامع شوشتر
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
جامع شوشتر. [ م ِ ع ِ ت َ ] (اِخ ) مسجدی است در شوشتر. مؤلف مرآت البلدان آرد: از بناهای خلفای عباسی است که ابتدا المعتز باللّه سیزدهمین خلیفه ٔ عباسی در سال ٢٥٤ هَ .ق . امر به بنای این مسجد نمود ولی تمام نشد، سپس القادر باللّه و المقتدی باللّه خواستند تمام کنند دست نداد تا اینکه المسترشد بیست و نهمین خلیفه ٔ عباسی باتمام آن پرداخت . اسامی خلفا در کتیبه ها به خط کوفی و نسخ ثبت است این مسجد در جنوب شهر و شبستان آن در جنوب مسجد واقع شده است . بعدها حاجی فتح الدین خیاط با کمک اهالی سقف آن را مرمت کرد. تاریخ تعمیر در شعر زیر آمده : طالب تاریخ این بنا خواست از صاحب سرّ و محرم راز برخاست یکی از این میانه گفتا مسجد شده خداساز. تاریخ مذکور در کتیبه ٔ بالای منبر چوبی نوشته شده و طرف راست منبر کتیبه ای است مورخ بتاریخ ٤٤٥ هَ .ق . مناره ٔ مسجد با اصل مسجد ساخته نشده، بلکه بانی آن شیخ حسن چوپانی است که اسم او بر سنگی در زیر گلدسته نوشته شده است، قبله ٔ این مسجد بعد از کوفه در اعتدال بر جمیع مساجد ترجیح داشته و در کمال اعتدال است . بنای مسجد باندازه ای سخت و محکم است که پس از گذشت حدود هشتصد و پنجاه سال بر آن هنوز خللی در آن روی نداده است . (از مرآت البلدان ج ٤ ص ١٠٨).