توتون
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
توتون . (ترکی، اِ)تتن . دود. دخان . گیاهی است از نوع تنباکو که از آن سیگار کنند و نیز گیاهی که در چپق و پیپ کشند. (یادداشت بخط مرحوم دهخدا). توتون گیاهی است از تیره ٔ بادنجانیان دارای گلهای سفید یا زرد که کپسول آن از درازی باز می شود و برگهای پهن دارد. اقسام مختلف آن بنام توتون و تنباکو کاشته می شود و ماده ٔ سمی آن بنام نیکوتین است . توتون شمال و مغرب و تنباکوی مرکز ایران در جهان شهرت دارد... موطن اصلی توتون آمریکاست و تا قبل از کشف آمریکا در هیچ جا سیگار کشیده نمی شد. در سال ١٤٩٧ م . رومانو پانو اسپانیولی که در سفر دوم کریستف کلمب همراه اوبه آمریکا رفته بود نخستین بار، سیگار کشیدن بومیان آمریکا را شرح داده . تخم توتون را ابتدا به اسپانیابردند و سفیر فرانسه در حدود سال ١٥٦٠ م . آنرا به پاریس فرستاد تا در طب به عنوان دوا بکار برند و سپس در ممالک مختلف زراعت آن معمول گردید. (حاشیه ٔ برهان چ معین ). رجوع به گیاه شناسی گل گلاب ص ٣٢ و صص ٢٣٩-٢٤٠ و فرهنگ روستایی ص ٣٩٢ به بعد و جغرافیای اقتصادی مسعود کیهان صص ١٢١-١٢٤ و تنباکو در همین لغت نامه شود.
توتون . [ ت ُ تُن ْ ] (اِخ ) نیاکان قدیم آلمانیهای کنونی .رجوع به تاریخ ایران باستان ج ٣ ص ٢٤٦٠ و توتن شود.