تالان
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
تالان . (اِ) غارت و تاراج . (آنندراج ) (فرهنگ نظام ) (ناظم الاطباء). یغما. (ناظم الاطباء) (لسان العجم شعوری ج ١ برگ ٢٨٦) : همی برد بریان به تالان دلیر بنوعی که آهو برد نره شیر. بسحاق اطعمه (از فرهنگ نظام ). رگ بجنبید بر تن هوشم گشته در گنج شایگان تالان . ظهوری (از آنندراج ). رجوع به تالان تالان و تالان تالان بودن شود.
تالان . (اِ) مأخوذاز یونانی، مقداری از پول مسکوک . (ناظم الاطباء). تالان دو قسم بوده تالان طلا وتالان نقره . (التدوین ). تالان طلا معادل بوده با ٨٤٧٥ تومان حالیه ٔ ایران و تالان نقره با ٦٦ تومان . (التدوین ) (ناظم الاطباء). منسوب به «تالا» (تلا) هم ممکن است، در این صورت فارسی است .(فرهنگ نظام ). رجوع به ترکیبهای تالان آتیک و تالان اوبیایی و تالان بابلی و تالان طلا و تالان نقره شود. ◄ وزنی در یونان . رجوع به ترکیبهای تالان آتیک و تالان ایرانی و تالان اوبیایی و تالان بابلی شود. ◄ واحدی برای پول طلا و نقره . تالان نقره معادل ٥٦٠٠ فرانک طلا و تالان طلا که ده برابر تالان نقره بوده تقریباً معادل است با ٥٦٠٠٠ فرانک طلا. (از لاروس قرن بیستم ). تالان نقره معادل ١/١٨٧ پوند. (وبستر). رجوع به تالان و ایران باستان ج ١ ص ١٦٦ و ٢١٠ شود. ♦ تالان آتیک ؛ (تالان معمول در آتیک ) وزنی است در حدود ٢٦ کیلوگرم که در یونان و مصر متداول بود. (از لاروس قرن بیستم ). وزنه ای است معادل ٥٦ پوند. (وبستر) . رجوع به تالان و ایران باستان ج ١ ص ١٦٦ و ٦٦٩ شود. ♦ تالان اوبیایی ؛ پول متداول در میان یونانیان . منشاء آن از ایران بود و بوسیله ٔ «سولون » در سیستم پولی آتن رایج گردید. (از لاروس قرن بیستم ). رجوع به تاریخ ایران باستان ج ١ ص ١٦٦ شود. ۩ وزنی معادل ٢٦٩٢٣/٨ گرم بوده است . رجوع به ایران باستان ج ١ ص ١٦٦ شود. ♦ تالان ایرانی ؛ نام دو واحد وزن و پول متداول در ایران یکی تالان طلا، برابر با ٦٠ منه ٔ پارسی (هر منه ٔ پارسی ٤٢٠ گرم ) دیگری تالان نقره، برابر با ٦٠ منه ٔ مادی (هر منه ٔ مادی ٥٦١ گرم ). رجوع به تالان طلای ایرانی و تالان نقره ٔ ایرانی و ایران باستان ج ٢ ص ١٤٩٨ شود. ♦ تالان بابلی ؛ وزنی معادل ٣١٤١١/٢٠ گرم .رجوع به ایران باستان ج ١ ص ١٦٦ شود. ۩ پول نقره معادل ٦٦٠٠ فرانک طلا. (ایران باستان چ ١٣١١ ج ١ ص ١٦٦). پیرنیا در تاریخ ایران باستان به مقیاس هر تومان معادل پنج فرانک طلا در جدول ص ١٦٦ تالان بابلی را معادل ٥٢٨٠ ریال دانسته اند. ۩ تالان سنگین بابل، وزنی برابر با ٦٠ مینای بابلی بود و هر مینای بابلی یک کیلوگرم وزن داشت . رجوع به ایران باستان ج ٢ ص ١٤٩٧ شود. ♦ تالان طلای ایرانی ؛ مساوی با ٢٥٢٠٠ گرم طلا و ٣٠٠٠ سکه ٔ «دریک ». (ایران باستان ج ٢ ص ١٤٩٤). رجوع به دریک شود. ♦ تالان نقره ٔ ایرانی ؛ برابر با ٣٣٦٦٠ گرم و ٦٠٠٠ سکه «سیکل » (هر ٢٠ «سیکل » برابر یک «دریک »). (ایران باستان ج ٢ ص ١٤٩٤). ♦ تالان عبری ؛ وزنه ای است معادل ٩٣٣٤ پوند. (وبستر). ۩ از نقود نقره ٔ باستانی است که ارزش پولی آن بطور مختلف تعیین شده است . از ١/٦٥٥ پوند تا ١/٩٠٠ پوند. (وبستر).