تارتریک

تارتریک . (فرانسوی، ص، اِ) اسیدی است که بصورت ملح پتاسیم در بیشتر گیاهان یافت می شود. از نظر شیمیائی اسید تارتریک دارای دو «فونکسیون » اسید و دو «فونکسیون » الکل می باشد. فرمول خام آن چنین است : C٤H٦O٦ و بوسیله ٔ «شل » در سال ١٧٧٠ م . کشف گردید. اختصاصاً این ماده ازدُردهای متبلور و یا از دُرد شوری که در چلیک شرابها باقی می ماند بدست می آید. زبده ٔ دُرد خالص محلول است و آهک و «کلرور دو کالسیم » بر آن اثر می کند، بالنتیجه «تارتارات دو کالیسم » با مقداری آب حاصل می شود. اسید تارتریک جسم سخت و بلورهای آن منشوری شکل است، در آب محلول میگردد و ترش مزه می باشد و در١٧٠ درجه حرارت ذوب می شود. اسید تارتاریک در لابراتوارها و در کارخانه های سازنده ٔ مشروبات گوارا بکار برده میشود. نمک های اسید تارتریک مخصوصاً در دواخانه ها مورد استعمال دارد. در داروخانه ها اسید تارتریک بصورت محلول لیمونادی (٢٠ گرم در لیتر) مثل شربتهای خنک کننده مورد استفاده ٔ بیماران قرار می گیرد. اسید تارتریک بفرمول : -٢(CHOH) - COOH COOH بصورت تبلور شفاف خیلی مقاوم است . آب تبلور ندارد «؟». ترش مزه و نسبتاً مطبوع است ودر ١٧٠ زینه ذوب می گردد. حلالیت آن بقرار زیر است : آب ١٥ زینه ٠/٨ گرم در لیتر آب ١٠٠ زینه ٠/٣ گرم در لیتر الکل ٩٥ زینه ٣/٣ گرم در لیتر الکل ٩٠ زینه ٢/٧ گرم در لیتر الکل ٨٠ زینه ٢/٠ گرم در لیتر الکل ٦٠ زینه ١/٦ گرم در لیتر اتر اتیلیک غیرمحلول گلیسیرین محلول اسید تارتریک در مقابل هوا و نور فاسد نمی شود. اسید تارتریک با املاح قلیایی خاکی، املاح فلزات سنگین، املاح سرب و پتاسیم عدم توافق دارد. اسید تارتریک را می توانند بدون فساد نگاهداری کنند ولی باید در نظر گرفت که کپک ها بسهولت در محلولهای آن رشد می نمایند. (کارآموزی داروسازی جنیدی صص ١٥٥- ١٥٦). اسید تارتریک در دانه ٔ انگور بصورت املاح اسید تارتریک یا «تارتر» دیده می شود «تارتر» عبارت از املاح اسید تارتریک می باشد و عبارت از دُرد قهوه ای رنگی است که در قعر بشکه های شراب پس از تخمیر انگور رسوب می دهد. (گیاه شناسی حبیب اﷲ ثابتی ص ١٢٥).