باجگیران
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
باجگیران . (اِخ ) دهی جزء دهستان سربند سفلی بخش سربند شهرستان اراک در ٣٣٠٠٠گزی جنوب آستانه و ١٥٠٠٠گزی ایستگاه فوزیه . کوهستانی، سردسیر. سکنه ٔ آن ٣٦٢ تن وآب آن از قنات و رودخانه است . محصول آن غلات، بن شن، پنبه، انگور و میوه جات . شغل اهالی زراعت، گله داری، قالیچه بافی . راه مالرو دارد و از طریق ایستگاه فوزیه اتومبیل میتوان برد. (فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٢).
باجگیران . (اِخ ) نام یکی از بخش های سه گانه ٔ شهرستان قوچان است . این بخش در قسمت شمال شهرستان قوچان و کنار مرز ایران و شوروی واقع است و محدود است از طرف شمال بخاک شوروی، از طرف جنوب به بخش شیروان، از طرف باختر به دهستان کیفان، از طرف خاور به بخش نوخندان از شهرستان دره گز. بطور کلی این بخش کوهستانی و کلیه ٔ آبادیهای آن در نزدیکی مرز ایران و شوروی قرار دارد. هوای آن سرد، آب کلیه ٔ آنها از چشمه سار ورودخانه و قنات است . بخش باجگیران از چهار دهستان بشرح زیر تشکیل شده : دهستان جیرستان، بیچرانلو، قوشخانه، اوغاز. جمع قراء ٨٣ و کلیه ٔ نفوس آنها ٢٤٤١ تن است . مشخصات هر یک از دهستانهای تابعه ٔ بخش در جای خود شرح داده شده است . (فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٩).
باجگیران . (اِخ ) قصبه ٔ مرکزی بخش تابع شهرستان قوچانست، سر راه شوسه ٔ قوچان - عشق آباد واقع، فاصله ٔ قوچان به باجگیران ٨٣هزار گز است . مشخصات جغرافیائی آن بشرح زیر است :طول ١٣ درجه و ٨٥ دقیقه، عرض ١٨ درجه و ٢٧ دقیقه . کوهستانی، سردسیر. سکنه ٔ آن ١٩٦٥ تن و آب آن از قنات میباشد. محصول آن غلات دیمی و آبی است . در سابق بواسطه ٔ تجارتی که ایران با شوروی داشت کلیه ٔ مال التجاره از شوروی بگمرک باجگیران وارد و در موقع خروج هم از گمرک باجگیران حمل میشد، در واقع مرکز تجارت بوده باین جهت مراکز گمرکی مفصلی دارد. فعلاً تجارت محدود گردیده از اهمیت باجگیران کاسته شده . وضعیت مردم بواسطه ٔ معاملات خوب بوده اینک اغلب دکانها بسته شده فعلاً دارای ٥٠ الی ٦٠ باب دکان مختلف و یک رشته قنات و یک آب انبار عمومی و دو حمام است . آب این قصبه شور است .ادارات بخشداری، گمرک، دو دبستان دخترانه، پسرانه، پست و تلگراف، شهربانی، پادگان مرکزی، ژاندارمری، دارائی، شهرداری درین قصبه متمرکز است . در قسمت شمال این قصبه یک رشته ارتفاعات است، نگهبانان ایران و شوروی در فاصله ٔ کمی با هم قرار دارند، فقط سیم خاردار حد فاصل دو نگهبانست . (فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٩).