انقلابین
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
انقلابین . [ اِ ق ِ ب َ ] (ع اِ) (= دو انقلاب ) در نجوم، دو نقطه ٔ دایرةالبروج که در آنها میل خورشید به منتهی میرسد (یعنی خورشید بمنتهای فاصله ٔ خود از معدل النهار یا استوای فلکی میرسد). انقلابین دو نقطه ٔ متقاطر از کره ٔ آسمان اند و بنظر ساکنین زمین، خورشید سالی یکبار از هریک از آنهامیگذرد، یکی در اول تابستان و دیگری در اول زمستان .در حوالی هنگام این دو عبور میل خورشید مدت چند روزتقریباً ثابت باقی میماند (َ٢٧ ْ٢٣)، و در این ایام چنین بنظر میرسد که خورشید متوقف است در نیمکره ٔ شمالی، آن نقطه ٔ انقلاب را که نظیر اول تیرماه است انقلاب صیفی (= انقلاب تابستانی ) و دیگری را انقلاب شتوی (=انقلاب زمستانی ) خوانند. (از دایرةالمعارف فارسی ).