الکترونیک
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
الکترونیک . [ اِ ل ِ رُ ] (فرانسوی، اِ) شاخه ای است از مهندسی که در تئوری و وسایل و طرحهای مربوط به پخش و جذب الکترونها بحث می کند، و مباحث طرح شده در آن مسائلی از این قبیلند: لوله های الکترونی، لوله ٔ اشعه ٔ کاتد، اطاقهای فتو الکتریک و امثال آن . تاریخچه ٔ رشته ٔ الکترونیک : در سال ١٨٦٨ م . هیتورف (١٨٢٤- ١٩١٤) اشعه ٔ کاتدیک را کشف کرد و آنگاه به سال ١٨٧٢ م . کروکس (١٨٣٢ - ١٩١٩) به تولید آن در لوله های کروکس پرداخت . گلدشتاین (١٨٥٠ - ١٩٣٠) در ١٨٨٦ م . اشعه ٔ مثبت را بدست آورد و مطالعات تجربی و نظری وی و دیگران توأم با کارهای ته (١٨٣١ - ١٩٠١) و هرتز (١٨٥٧ - ١٨٩٤) و لنارد (١٨٦٢ - ١٩٤٧) و ژ. ژ. تامسن (١٨٥٦ - ١٩٤٠) و ژان پرن (١٨٧٠ - ١٩٤٢) ذره ای بودن طبیعت این اشعه را اثبات کرد. میلیکان (١٨٦٨ - ١٩٥٣) به سال ١٩١٢ م . بار الکتریکی الکترون را معین کرد و طیف نگار جرم [ کار تامسن و استون ] (١٨٧٧ - ١٩٤٥) جرم اتمها و یونها را بدست آورد. رونتگن (١٨٤٥ - ١٩٢٣) در سال ١٨٩٥ اشعه x (ایکس ) را کشف کرد و سپس طبیعت موجی آن بوسیله ٔ آزمایشهای انحراف نور فن لو تعیین و تبیین گردید. هرتز بسال ١٨٨٧ م . فتو الکتریک و ریچاردسن (١٨٧٩ - ١٩٥٩) در ١٩٠١ م . ترمو الکتریک، و بکرل (١٨٥٢ - ١٩٠٨) در ١٨٩٦ م . رادیو اکتیویته را تبیین کرد. نظریه ٔ الکترومغناطیسی ماکس ول موجب شد که از طریق محاسبه بوجود موج الکترومغناطیسی پی برده شود. هرتز در ١٨٨٨ م . آنها را بدست آورد و مطالعه کرد و آگهی و کشف این امواج به سال ١٨٩٠ م . بوسیله ٔ دستگاه کهرور اختراع برانلی (١٨٤٤ - ١٩٤٠) آسان شد. پوپوف (١٨٥٩ - ١٩٠٥) در ١٨٩٥ م . آنتن را اختراع کرد و این اختراع به مارکنی (١٨٦٩ - ١٩٣٧) اجازه داد که درین سال از مسافتی درحدود ده دوازده کیلومتری علائم .F .S .T را انتقال دهد. پولسن (١٨٦٩ - ١٩٤٢) تلفون بی سیم را اختراع کرد؛ و اختراع لامپهای دیود به سال ١٩٠٤ م . و تریود بسال ١٩١٣ م . موجب شد که تولید موجهای مزبور انجام گیرد و خواص آنها شناخته شود.بکار بردن سلولهای فتو الکتریک و نوسان نگار کاتدیک برون (١٨٥٠ - ١٩١٨) باعث گردید که سینمای ناطق و تلویزیون و میکرسکپ الکترونیک و رادار و غیره اختراع شود. مطالعه ٔ تکامل علم الکتریک درین پنجاه سال اخیر وابسته بکمک متقابل دو امریست که یکی از کشف اشعه ٔ کاتدیک آغاز می گردد و به پوزیترون «اندرسون » (١٨٣٢ م .) و نترون شادویک (١٩٣٢) ختم میشود و دیگری از تئوریی که بوسیله ٔ ماکس ول آغاز میگردد و با گذشتن از هرتز و لورنتز و انشتین (١٨٧٩ - ١٩٥٥) (نسبیت ) و پلانک (١٨٥٨ - ١٩٤٧) (کوانتا) و بوهر به لوئی دوبرگلی (کاشف مکانیک موجی )و شرودینگر و هایزنبرگ میرسد این دو سری تجسس که از دو مبداء مختلف آغاز میشوند هر دو در زمینه ٔ وسیعمسأله اتم بهم میرسند.