اغوزخان
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
اغوزخان . [ ] (اِخ ) ابن قراخان جد مغولان از فرزندان یافث بن نوح است . مؤلف قاموس الاعلام آرد: وی قدیمترین پادشاه ترک است . گویند: برای ضبط ترکستان پدر خود قره خان را بقتل رسانده و مدتی فرمانروایی کرده و اراضی بسیار تحت تصرف خود درآورد و کشور خویش را توسعه ٔ فراوان بخشید. و شش فرزند بنامهای گون خان، آی خان، یلدیزخان، گوک خان، طاغخان، و دکیزخان از وی بجا ماند. سه فرزند اولی قسمت شرقی کشور موروثی پدر را تصاحب کردند و سه فرزند دیگر قسمت غربی را و از هر یک چهار فرزند بوجود آمد که جمعاً ٢٤ تن اجداد اعلای ترک و تاتار بشمارند و همه ٔ این طوائف که از نژاد اینان هستند به بیست وچهار تیره منقسم شده اند و برحسب تحقیقات زبان شناسان سه خاندان اوغوزخانیان، سلجوقیان و عثمانیان از سه فرزند مقیم کشورهای غربی یعنی طاغخان و دکیزخان و گوک خان بوجود آمده اند. و اغوزخان شخصیتی موهومی نظیر جمشید ایرانیان و هرکول یونانیان دارد. (از قاموس الاعلام ترکی ). و رجوع به تاریخ گزیده ص ٥٥٨، ٥٥٩، ٥٦١، ٥٦٢ و حبیب السیر و فهرست آن شود.