اصحاب مظله

اصحاب مظله . [ اَ ب ِ م ِ ظَل ْ ل َ ] (اِخ ) اصحاب المظلة. ابن ابی اصیبعه آرد: چنانکه قومی از فلاسفه پنداشته اند و ایشان معروف به مشائیان و اصحاب مظله اند. (عیون الانباء ج ١ ص ٢٠). و صاعد اندلسی آرد: دسته ٔ سوم که بنام محلی که تعلیم فلسفه در آن نموده اند مشتهرند پیروان کوسفس اند که اصحاب مظله (سایه بان ایوان ) هستند و چون آنان در رواق هیکل (بتخانه ٔ) آتینه (آتن ) درس میخواندند به رواقیون یا اصحاب ایوان معروف شدند. (از ترجمه ٔ طبقات الامم بقلم سیدجلال الدین طهرانی ). و قفطی آرد: فرقه ای که بنام موضعی که در آن فلسفه را تعلیم میدادند خوانده شدند پیروان کرسبس بودند و آنها را اصحاب مظله مینامیدند و از اینرو بدین نام موسوم شدند که آموختن آنان در رواق هیکل شهر آتن بود. (از تاریخ الحکما ص ٢٥). و شهرستانی گوید: و ایشان [ حکما ] بدو گروه تقسیم شوند: متقدمان که اساطین حکمت بودند و متأخران که عبارتند از مشائیان و اصحاب رواق و اصحاب ارسطوطالیس بشمار میرفتند. (از ملل و نحل چ مطبعه ٔ حجازی قاهره ج ٢). ولی مشائیان پیروان ارسطو بودند، چه او هنگامی که در اواخر سال ٣٣٥ ق . م . به آتن بازگشت و در آن شهر مستقر شد در گردشگاهی مدرسه ای ایجاد کرد که آنرا لوکایون میگفتند و عادت داشت هنگام تدریس حرکت کند و شاگردانش نیز در گرد او راه میرفتند و از اینرو وی و اصحابش را مشائیان خواندند و اما اصحاب رواق، اصحاب مظال یا مظله یا رواقیان گروهی از حکما هستند که به رواق منقوش (ستودا پویکیلی ) منتسب اند، رواقی که ستونهای آن به نقشهای نقاش معروف «پولیخبوت » مزین بود و در این رواق در آن عصر محاضرات فلسفی القا میشد ولی در حقیقت زنون شاگردانش را همچون مشائیان و رواقیان قدیم در حال راه رفتن تعلیم میداد و رواقیان قدیم معاصر اپیکوریان بودند... (از حاشیه ٔ ص ٢٤٠ ج ٢ ملل و نحل چ مطبعه ٔ حجازی قاهره ). و رجوع به سیر حکمت در اروپا ج ١ ذیل ارسطو و رواقیان و ملل و نحل ج ١ همین چاپ ص ٣٥٥ و ٣٦٠ و ٢٤٠ شود.