اشعیا

اشعیا. [ اَ ] (اِخ ) نام یکی از پیامبران بنی اسرائیل معاصر کوروش هخامنش بود و ظاهراً کلمه ٔ مزبور بمعنی نجات خداوند است . این کلمه بصورتهای اشعیاه و اشعیاء و شعیاء و شعیا و یشعیاه دیده شده است . صاحب قاموس کتاب مقدس آرد: اشعیاه (نجات خداوند). اگرچه از تاریخ حیات آن حضرت اطلاع تامی نداریم، لکن همین قدر معلوم است که او پسر آموص است و بزعم یهود آموص برادر امصیا شهریار یهودا بود. خلاصه آن حضرت با عزیا و یوثام و احاز و حزقیا معاصر بود و در ایام سلطنت ایشان نبوت میکرد. اما چون ملاحظه نمائیم میبینیم، که عزیا ٥٢ سال و یوثام و آحاز ١٦ سال و حزقیا ٢٩ سال سلطنت کردند. واضحست که اشعیا اینقدرها عمر ننمود بلکه در اواخر سلطنت عزیا شروع به نبوت کرد و تا ابتدای سلطنت منسی در آن منصب استمرار همی داشت . و آن حضرت بعضی کتب تاریخی نیز تصنیف فرموده است از قبیل : حیات عزیا و کتاب سیرت حزقیا. و تقریباً آن حضرت با هوشیع و یوهیل و عاموص نبی نیز معاصر بود و تواتر بر آن است که او از جمله اشخاصی بود که بواسطه ٔ اره بدرجه ٔ شهادت واصل شدند. لکن ما خبر صحیح و معتنابهی از کیفیت موت و زمان وقوع آن در دست نداریم . (قاموس کتاب مقدس ). و صاحب قاموس الاعلام آرد: یکی از انبیای بنی اسرائیل بود و پدرش از نژاد ملوک اموص بشمار میرفت . از تاریخ ٧٥٩ تا سال ٧٠٠ ق . م . در بین اسرائیلیان بنشر نبوت پرداخت و در زمان سلطنت یوثام، احاز و حزقیامیزیست و معجزات بسیار بظهور آورد. یهودیان را براه حق دعوت میکرد و آنان را از طریق کفر و بت پرستی بازمیداشت . از این رو مورد قهر و غضب منسی پادشاه همعصر خویش واقع شد و دستور داد وی را دستگیر کنند. اشعیا در حفره ٔ درختی پنهان شد ولی باز هم سلطان از وی اغماض نکرد و بفرمان وی اره بر درخت نهادند و او را دو نیمه ساختند. کتابی مشتمل بر ٦٦ باب دارد درباره ٔ مناجات و نصایح و خوف از باری تعالی . اشعیا ظهور حضرت مسیح را نیز در این کتاب قبلاً بشارت داده است و از این جهت در بین نصارا بسیار مقبول است و بنام انجیل اشعیا شهرت دارد. (از قاموس الاعلام ترکی ). و رجوع به فرهنگ ایران باستان تألیف پورداود ص ١١٧ و لغات تاریخیه و جغرافیه ٔ ترکی ج ١ ص ١٨١ و تاریخ گزیده ص ٥٦ و ٥٧ و یشتها ج ١ ص ٧٢ و مزدیسنا ص ٩٨ و تاریخ ایران باستان ج ١ ص ١٠٧ و ١١٧ و ٣٩٨ و مجمل التواریخ و القصص ص ١٤٠ و حبیب السیر چ تهران ج ١ ص ٤٦ و ٤٧ و ٥٠ و تاریخ کرد ص ٦٨ و ٨٤ شود. ◄ اشعیاء نبی . نام کتابی از تورات . رجوع به فهرست ابن الندیم شود.