اسپیریتوسانتو
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
اسپیریتوسانتو. [ اِ ت ُت ُ ] (اِخ ) (بمعنی «روح القدس ») نام ایالتی است از ایالات برزیل واقع در امریکای جنوبی بین دو ایالت ریودژانیرو و باهیا که اولی در جنوب و دومی در شمال وی جا دارد و تا ساحل دریا امتداد مییابد و در بین ١٨ درجه و ٥ دقیقه تا ٢١ درجه و ١٩ دقیقه ٔ عرض جنوبی و ٣٥ درجه و ٤١ دقیقه تا ٤٤ درجه و ٥٠ دقیقه طول غربی، طول آن از شمال بجنوب ٣٨٥ هزار گز و عرضش از مشرق بمغرب ١٢٠ هزار گز است، مساحت سطح آن ٤٤٨٣٩ هزارگز مربع و عده ٔ نفوس آن ٧٤٤٠٠٠ تن است . وادی هائی که در جهت شمال میان جبال منشعبه ازسلسله ٔ آیمورس تشکیل شده، از جنگلهای بکر مستورند ومسکن اهالی بومی و اقوام وحشی موسوم به بوتوکودو میباشد و اکثر مواضع قریب بساحل را نیز مرداب فراگرفته است . بزرگترین نهر این ایالت رود ریودوچه میباشد. این رود از ایالت وسیع همجوار در سمت مشرق موسوم به میناس جرائس سرازیر شده از وسط این ایالت می گذرد. نهرمزبور و همچنین نهرهای متعددی که در شمال و جنوب آن جریان دارد مساعد کشتیرانی نمی باشند زیرا که سدهای سدیدی از ریگ در مصب ّ آنها بوجود آمده خلیج مسمی به اسپیریتوسانتو در ٢٠ درجه و ١٨ دقیقه و ٥٠ ثانیه عرض جنوبی و ٤٢ درجه و ٣٨ دقیقه و ٤٣ ثانیه طول غربی واقع شده و لنگرگاهش بسیار کوچک و استوار و محل اعتبارنیست فقط خط آهنی که از اسکله ٔ ویکتوریا بداخله ٔ ایالت میناس ممتد است تجارت این سرزمین را سهل کرده . شکر، پنبه، قهوه و غیره در آنجا حاصل میشود و تجارت آن در دست مهاجران آلمانیست که در اسکله های سانته ایزابل، سانته لئوپولدینه، و ریونوو سکونت دارند. اهالی این ناحیت از یک جنس ملز هستند که از اختلاط پرتقالیان و بومیان بوجود آمده . برای نشر معارف جد و جهد کامل مبذول داشته اند. مرکز ایالت نیز اسپیریتوسانتو بوده و بعدها اسکله ٔ ویکتوریا را مرکز قرار داده اند.