استوارت

استوارت . [ اِ ] (اِخ ) نام خاندانی سلطنتی است که ابتدا در اسکاتلند و سپس در تمام جزیره ٔ بریتانیای کبیر فرمانروا بوده اند. جدّ اعلای این خاندان والتر نام داشت . این شخص در ١٠٦٠ م . از طرف ملکم سوم سلطان اسکات در رأس حکومت و امارتی کوچک قرار گرفت . این گونه منصب را بزبان اسکاتلندی استوارت مینامند و این کلمه مجازاً برای والتر و اعقاب او لقب و عنوان مخصوص شد. والتر چهارم پادشاه اسکات که یکی از احفاد استوارت مذکور بود با دختر روبرت اول پادشاه اسکات ازدواج کرد. و پسر وی هم بنام روبرت دوم از سال ١٣٧٠ تا ١٣٩٠ م . حکمران اسکات بود که نخستین پادشاه این خاندان محسوب میشود. پادشاهان اسکات تا سال ١٦٠٣ م . از این نسل بودند و در این تاریخ ژاک ششم از سلاطین همین خانواده بمناسبت انگلیسی بودن مادرش، بجلوس بر تخت موروث انگلستان دعوت شد. به این طریق دو کشور انگلستان و اسکاتلند در تحت سلطنت واحده قرار گرفتند. ژاک ششم عنوان ژاک اول را اتخاذ کرد. در نتیجه ٔ حوادث و اغتشاشات سال ١٦٨٨م . ژاک دوم خلع شد و او آخرین حکمران مرد از این خاندان محسوب میشود. اما دختر همین پادشاه مخلوع ماری استوارت زوجه ٔ گیوم پادشاه منصوب، منسوب بخانواده ٔ ارانژ بود و بعد از این گیوم هم آنه خواهر ماری استوارت از سال ١٧٠٢ تا ١٧١٤ م . بر تخت سلطنت جلوس کرد و از این تاریخ ببعد سلطنت انگلستان بخاندان هانوور منتقل گشت و در همین حال ژاک ادوارد پسر ژاک دوم بکشورفرانسه گریخت و برای نیل بمقام ولیعهدی خواهر خود از لوئی چهاردهم استمداد جست ولی کاری از پیش نرفت . پس از او پسرش شارل ادوارد برای مدافعه از حقوق وراثت پدر به اسکات و انگلستان لشکر کشید و او هم سودی ازاین سودا ندیده بعقب نشینی به ایتالیا مجبور شد. ژاک دوم پسر دیگری بنام هانری بنوآ نیز داشت و او هم بطریقت رهبانیت درآمد و رتبه ٔ کاردینالی یافت و بالاخره در سال ١٨٠٧ م . وفات کرد و به این طریق سلاله ٔ استوارت منقرض گردید. و رجوع به ژاک و شارل و ماری شود.

استوارت . [ اِ ] (اِخ ) دوگالد. فیلسوف اسکاتلندی . مولد بسال ١٧٥٣ م . در شهر ادمبورگ و وفات در ١٨٢٨ م . پدر وی در دانشگاه ادمبورگ استاد ریاضی بود. این پسر هم در ١٩سالگی به دانش یاری پدر منتخب شدو بتدریج جانشین حقیقی او گشت . کتابهای بسیار در فلسفه و مخصوصاً روان شناسی و بیان احساسات انسانی نگاشته و فلسفه را با فنون طبیعی تطبیق کرده است . آثار او مشهور و مقبول است و در ١١ مجلّد منتشر شده است .