اریحا

اریحا. [ اَ ] (اِ) نوعی گل که شکوفه ٔ آن چلیپاشکل و اصل آن از سوریه و فلسطین است و نام علمی آن ((اناستاتیکا هِرکونتینا)) است .

اریحا. [ اَ ] (اِخ ) اریخا. اریحه . لغتی عبرانی است و آن نام مدینه ٔ جبارین غور در سرزمین اردن شام است، بین آن و بیت المقدس سواره یکروز راهست و راه آن از جبال صعب العبور است گویند که بنام اریحابن مالک بن ارفخشذبن سام بن نوح علیه السلام بدین اسم خوانده شده و جریر یاءکلمه را متحرک دانسته و ممدود خوانده است و گوید: فماذا راب عبد بنی نمیر فعلی ان أزیدَهم ارتیاباً اُعِدﱡ لها مَکاوی مُنضجات وَ یشفی حرﱡ شُعلَتی الجرابا شیاطین ُ البلاد یَخَفْن َ داری وَحَیةَ اَریْحاءَ لِی ِ استجابا. (معجم البلدان ). اریحا یا اریحه، قصبه ٔ کوچکی است در سنجاق قدس در هزارگزی شمال شرقی بیت المقدس و شمال غربی بحر لوط و آن قصبه ای باستانی است . (قاموس الاعلام ترکی ). اریحا (مکان خوشبو) و آن شهر با مکنت و قوتی بود که در وادی اردن در قسمت بنیامینیان بمسافت ١٥ میل بشمال شرقی اورشلیم و پنج میل باردن مانده (یوشع ١٦: ٧ و ١٨: ٢١) در مقابل معبری که اسرائیلیان عبور کردند واقع بود. (یوشع ٣: ١٦)اول ذکری که از اریحا داریم در حکایت جاسوسان و راحاب است (یوشع ٢: ١ - ٢١) و آن نخستین شهری است که یوشع از مملکت کنعان متصرف شد. بدینطور که حصارها اعجازاً فروافتاد و اسرائیلیان بدانجا درآمده بامر خدا تمامی ذیحیات را بقتل رسانیده، پس از آن شهر را آتش زدند و تنها راحاب و اهل بیت وی در امان بودند زیرا که جاسوسان را پنهان داشته بود، و یوشع لعنت کرد بر کسی که اریحا را دوباره بناکند و این مطلب بیش از پانصد سال بعد از آن در حق حئیل بوقوع پیوست . (یوشع ٦: ٢٦ و اول پادشاهان ١٦: ٣٤). در خلال این احوال اریحای دیگری در جوار آن بناکردند. (داود ٣: ١٣ - ٣ سموئیل ١٠: ٥) و موافق سفر تثنیه ٣٤: ٣ و داود ١: ١٦ اریحارا (شهر نخل ) میگفتند و لفظ اریحا در عبرانی به معنی ماه میباشد و بعید نیست که در قدیم الایام مذهب ماه پرستی در آنجا شیوعی داشته است و از جهت وسعت و ترقی بعد از اورشلیم اریحا معروف بود و مدرسه نبیین و مسکن البشاع نیز آنجا بود. (دوم پادشاهان ٢: ٤ و ٥ و ١٨) و مطابق توریة در آن طرف اردن، مقابل همین اریحا، ایلیای نبی به آسمان صعود کرد (دوم پادشاهان ٢: ١ - ٢٢) و در دشت اریحا کلدانیان صدقیا را دستگیر کردند (دوم پادشاهان ٢٥: ٥، ارمیا٣٩: ٩) و چون اهل اریحا از اسیری بابل مراجعت کردند، در بنای حصارهای اورشلیم کمک کردند (عزرا ٢: ٣٩ نحمیا ٣: ٢ و ٧: ٣٦) و مسیح در همین جا دو کور را بینائی داد (انجیل متی ٢٠: ٢٩ - ٣٤) و زکی باج گیر نیز در همین جا عفو گناهان خود را از مسیح یافت (لوقا ١٩: ١ - ١٠). غالباً محل اریحارا قریه ٔ اریحه میدانستند که یکی از قرای پست و کثیف اعراب و دارای دویست تن سکنه است، لکن موافق قول سیاحان که در این اواخر بدانجا رفته اند اریحا بمسافت دو میل بمغرب اریحه در دهنه وادی کلت، جائیکه از اورشلیم بدشت میرود واقع بوده است و برخی گمان برده اند که شهر قدیم اریحا نزدیک عین السلطان بوده است و آبهائی را که الیشاع نبی شفا داده بدمزگی و شوری آنها رابشیرینی مبدل کرد از همین چشمه عین السلطان جاری بودو بمسافت دو میل بطرف شمال غربی اریحه واقع است . درمغرب و شمال اریحا تلهای سنگ آهک میباشد که ارتفاع یکی از آنها تخمیناً به ٣٤٠ تا ٣٥٠ ذرع میرسد و به کورن تپه مسمی است که بنابر روایت جدید محل چهل روز روزه داشتن و امتحان شدن عیسی بوده است و در میانه ٔ این تلها و اردن دشت اریحاست (یوشع ٤: ١٣) و مقابل آن در طرف مشرق اردن دشت موآب واقع است . علی الجمله دشت اریحا در قدیم الایام آبهای بسیار داشته است و در نهایت باروری و حاصلخیزی بوده و باز هم امکان دارد که بدانحال برگردد لکن اکنون ویران است و اگرچه وقتی برای عسل و نخل و بلسان معروف بوده امروزه هیچیک از اینها آنجا یافت نمیشود. راهی که از اریحا باورشلیم میرود سر بالا و در میان وادی تنگ و سنگلاخ که دره ها را تقاطع کند واقع، و بسیار سخت و خطرناک است و اکنون هم مانند زمان سامری تنگ دزدگاه است . (لوقا١٠: ٣٠ - ٣٤)(قاموس کتاب مقدس ). و رجوع بنخبة الدهر دمشقی ص ٢٠١، حبیب السیر جزو ١ از ج ١ ص ٣٧ و ٣٨ و عقد الفرید چ محمد سعید العریان ج ٧ ص ٢٩٧ و نزهة القلوب جزء ٣ ص ٢٧١ شود.

اریحا.[ اَ ] (اِخ ) قصبه ٔ کوچکی در قضای ادلب از ولایت و سنجاق حلب قریب ٨ هزارگزی جنوب ادلب در دامنه ٔ جبل زاویه واقع است . هوای آن بسیار خوب است، باغ ها و باغچه های فراوان دارد. نفوس آن ٣٠٠٠ تن . آثار قدیمه ٔ چندی در حوالی و اطراف آن پیداست . (قاموس الاعلام ترکی ).