اریباسوس

اریباسوس . [ اُ ] (اِخ ) (ابن البیطار). اُریباسیُس . اُریباسیوس . (الجماهر بیرونی ) (تاریخ الحکمای قفطی ) (الفهرست ) (عیون الانباء) (ابن البیطار) (ذخیره ٔ خوارزمشاهی ). طبیبی یونانی در مائه ٔ چهارم میلادی . وی از پیوستگان یولیانوس عظیم الروم بود. مولد وی فرغامس در حدود ٣٢٥ م . و وفات در حدود ٤٠٠ م . وی تلمیذ زِنُن قبرسی است . یولیانوس او را با خود بناحیت گُل برد (٣٥٥) و چون بامپراطوری رسید (٣٦١) اریباسیوس را ضابط مالیه ٔ قسطنطنیه کرد. پس از مرگ یولیانوس (٣٦٣)، والنتینین و والانس، او را مورد بی اعتنائی قرار داده تبعید کردند. وی در میان برابره شهرتی بسیار کسب کرد و بدین جهت امپراطوران او را احضار کردند. او راست : دائرةالمعارف طبی عصر بنام ((مجموعه ٔ فنون طب )). سونپسیس که خلاصه ٔ مجموعه ٔ اول است (١٥٥٤). اپریستا یاادویه ای که تهیه آنها سهل است (١٥٥٨) و نیز اشتباهاً کتابی در باب قواعد بقراط بزبان لاتینی بدو نسبت کرده اند که در پاریس ١٥٣٣ منتشر شده . وی غدد ترشح زیر زبان را کشف کرد. از کتب اریباسیوس ظاهراً بعربی بسیار نقل شده است و متطببین ما از جمله صاحب ذخیره ٔ خوارزمشاهی و ابن البیطار ازاقوال او بسیار نقل کنند. مؤلفین اسلامی دو ((اریباسیوس )) را یاد کرده اند: اریباسیوس طبیب اسکندرانی پس از یحیی النحوی در آغاز رواج شریعت اسلامیه در دیار مصر و او فاضل و در صناعت طب مصنف بود. او راست عدّه ای کنانیش که در بین اهل این صناعت مشهور است و اریباسیوس بصاحب الکنانیش معروف است . (تاریخ الحکماء قفطی ص ٥٦). و او همان طبیب یولیانوس است و ابن ابی اصیبعه گوید او راست : کتاب الی ابنه اسطاث . تسع مقالات . کتاب مزج الاحشاء. مقالة کتاب الادویة المستعملة. کتاب السبعین مقالة. (عیون الانباء ج ١ ص ١٠٣). و رجوع بهمان کتاب ج ١ ص ١٠ و ٨٧ و ج ٢ ص ١٠٠ شود. ◄ اریباسیوس دیگر معروف به قوابلی، و از آنرو بدین نام خوانده شده که بیماریهای زنان به او رجوع میشد. ونام او را ابن بختیشوع یاد کرده است . (تاریخ الحکماء قفطی ص ٥٦). و رجوع بعیون الانباء ج ١ ص ١٠٣ شود.