اراطس
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
اراطس . [ اِ طُ ] (اِخ ) اِراطُسْتانِس . اِراطُسْنِس . منجم و عالم ریاضی یونانی (٢٧٦ - ١٩٤ ق . م .). وی در شهری از شهرهای افریقا متولد شد و در اسکندریه و اثینه اخذ علم کرد و اوست که در سال ٢٥٠ ق . م . میل کلی را ٢٣ درجه و ٤٦ دقیقه استخراج کرد و فاصله ٔ زمین را از آفتاب و ابعاد و قوس یک درجه ٔ نصف النهار زمین را معین کرد. جالینوس از رصد وی نقل کند. وی بهشتادسالگی خود را بگرسنگی بکشت :... او را مسلسله خوانند اَی بزنجیر بسته . و او چون زنی است ایستاده ... اراطس آنک این صورتها را کرده است، این زنجیر به دو دست او همی درکند، تا چون آویخته ای باشد بدان . (التفهیم ص ٩٣). والدلیل علیه ما ذکره جالینوس فی کتاب البرهان من رصد اراطستانس .. (کتاب الجماهر فی معرفةالجواهر للبیرونی چ حیدرآباد دکن بسال ١٣٠٠ هَ . ق .).