اخضری

اخضری . [ اَ ض َ ری ی ] (اِخ ) عبدالرحمن بن سیدی محمد الصغیر الجزائری المشهور بالاخضری متوفی در قرن دهم هَ . ق . صاحب تعریف الخلف برجال السلف گوید: بر ترجمه ٔ وی دست نیافتم و سپس آرد که : وی عالم صالح و زاهد ورع و صاحب قدم راسخ در معقول و منقول بود و او را تألیفی است که معلمین آنرا بحسن قبول تلقی کردند و متعلمین بحفظ و استفاده ٔ از آن پرداختند. او در اواسط قرن دهم حیات داشت و ضریح وی مشهور و در زاویه ٔ نبطیوس از قراء زاب بسکره، مزار است . او راست : ١ - الجوهر المکنون فی ثلاثة فنون (المعانی والبیان والبدیع، نظم ). اول آن : الحمدللّه البدیع الهادی الی بیان مهیعالرشاد. که در سال ٩٥٠ از نظم آن فراغت یافته، چاپ سنگی مطبعةالمعارف مصر سال ١٢٩٠ هَ . ق . مطبعة محمد أبی زید بسال ١٣٠٤، مطبعةالخیریه بسال ١٣٠٦ و مطبعةالشرفیة بسال ١٣٠٦ و مطبعةالحمیدیة المصریة بسال ١٣٢٣ و مطبعة أبی الذهب بسال ١٣٢٤. ٢ - الدرة البیضاء فی حسن الفنون والاشیاء (فی الحساب والفرائض والوصایا) و هی اُرجوزة طبعت علی القاعدة المغربیة. رجوع بشرح الدرة البیضاء شود. ٣ - السراج فی علم الفلک . ٤ - السلم المرونق، منظومه ایست در منطق، اول آن : الحمدللّه الذی قد أخرجا نتائج الفکر لارباب الحجا. و در سال ٩٤١ آنرا بنظم کرد و او در آن هنگام بیست ویک سال داشت، چاپ سنگی مصر سال ١٢٧٢ و ١٢٧٦ و چاپ بولاق سال ١٢٤١ مطبعةالشرفیه سال ١٣١١. ٥ - شرح الدرة البیضاء، دوجزء. و آن در مطبعه ٔ شرف بسال ١٣٠٩ بچاپ رسیده . ٦ -شرح السلم المرونق، که با ایضاح المبهم من معانی السلم لاحمد الدمنهوری (سنة ١٣٠٨) بچاپ رسیده است . ٧ - مختصر فی العبادات، او مختصرالاخضری علی مذهب الامام مالک، در الجزائر بسال ١٣٢٤ طبع شده است . (معجم المطبوعات ).