اتک
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
اتک . [ اَت ْ ت ُ / اَ ت َ ] (اِخ ) پایتخت کشوری بهمین نام که در سال ١٨٩٤ م .در پنجاب ساخته شده است . مساحت آن ٤٠٢٢ میل مربع و ساکنین آن در سال ١٩٠١، ٤٦٤٤٣٠ تن بوده و ٩٠ درصد آنان مسلمان باشند و اکبر در سال ٩٩١ هَ . ق . قلعه ٔ اتک قائم بر ساحل شهر سند را استوار ساخته و اتک بنارس نام نهاد : ناصرخان حاکم و صوبه دار آن مملکت روانه ٔ جلال آباد و از آنجا به پیشاور و اتک و لاهورآمده ... (مجمل التواریخ تألیف ابوالحسن گلستانه ).
اتک . [ اَ ت َ ] (اِخ ) ناحیتی است از ترکستان روس در دامنه ٔ شمالی کوه های سرحدی خراسان بین جورس و دوشک که بر خط آهن واقعند و چون از اعمال ابیورد بوده جزء خراسان محسوب می شده است در قرن دهم و یازدهم هجری جزء خانات خوارزم شد و از آن پس بدست ترکمانان افتاد و قبل از تصرف آن به دست روس حد بین خراسان و اتک دقیقاً معین نبود. فعلاً در آن ناحیت شهری نیست : از دریای آمویه گذشته مکنون ضمیر خود را بعمل آرند چون ماروچاق و اتک محل سکنای تو و طایفه ٔ تاتاریه و نزدیک بسرزمین اوزبکیه است . (مجمل التواریخ ابوالحسن گلستانه ).
اتک . [ ] (اِخ ) (رود...) رود سنداست . رجوع به تاریخ بیهقی چ ادیب حاشیه ٔ ص ٣٣٦ شود.