آوخ
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
آوخ . [ وَ ] (صوت، اِ) دریغا. دریغ. افسوس . آواخ . آه . آخ . آوَه . یاحسرتا. آواه . دردا : بدرد دل آوخ که بریان شوند چه بر حال من زار گریان شوند. فردوسی . گفت آوخ ! بفریفت مرا آنکه پدر ما را فریفت . (مجمل التواریخ ). زدم ز عشق رخش پیش از این هزار نوا کنون ز خار خطش میزنم هزار آوخ بدود دوزخ پوشیده عارضی چو بهشت بهشتئی که دلم تفته داشت چون دوزخ . سوزنی . تهدید تیغ میدهد آوخ کجاست تیغ تا چون جلیس دست بگردن درآورم . خاقانی . جهان دست جفا بگشادآوخ وفا را زور بازوئی نمانده ست . خاقانی . گفت آوخ بعد هستی نیستی گفت جرمت آنکه افزون زیستی . مولوی . ما کشته ٔ نفسیم و بس آوخ که برآید از ما بقیامت که چرا نفس نکشتیم . سعدی . آوخ که چو روزگار برگشت از من دل و صبر و یاربرگشت . سعدی . ♦ آوخ کردن ؛ تأوّه . (زوزنی ). ◄ (اِ) نصیب و قسمت : از تو پیش که و کجا نالم کآوخم از تو جز غم دل نیست ؟ شهید قمی (از فرهنگ جهانگیری ).
آوخ . [ وُ ] (اِخ ) نام کوهی است بسرحد غربی ایران، میان لادین و مرغاب، نزدیک کوه ماهی هلانه و کوه مورشهیدان .