آنه

آنه . [ ن َ / ن ِ ] (هندی، اِ) شانزده یک ِ قیراط: الماسی بوزن پنج قیراط و دو آنه . ◄ شانزده یک ِ روپیه .

آنه . [ ن َ / ن ِ ] (پسوند) َانه . چون در آخر اسماء ملحق شود دلالت کند بر یکی از معانی ذیل : مانند.مثل . چون . بطور. بگونه ٔ. لائق . درخور. سزاوار. متعلق به . مال . منسوب به . در حال . در وقت . بصفت . هر یک : مستانه : اندرین بود که از مستی و از غایت شرم خواب مستانه در آن لحظه درآورد حشر. سنائی . ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت با من راه نشین باده ٔ مستانه زدند. حافظ. یک ناله ٔ مستانه ز جائی نشنیدیم ویران شود آن شهر که میخانه ندارد. ؟ مردانه : چنین داد پاسخ بفرزانگان بدان نامداران و مردانگان . فردوسی . مردانه دوختیم و کس از ما نمی خرد رو رو زنانه دوز که مردانه میخرند. ؟ شاهانه : همه موی شاهانه از سر بکند همی ریخت بر تخت خاک نژند. فردوسی . هر گوشه یکی مستی دستی زده بر دستی زآن ساقی هر مستی با ساغر شاهانه . مولوی . عاشقانه : دلت بوصل گل ای بلبل صبا خوش باد که در چمن همه گلبانگ عاشقانه ٔ تست . حافظ. شبانه : دام جهانست بر تو و خبرت نیست گاهی مستی ّ و گه خمار شبانه . ناصرخسرو. بدانش گرای و در این روز پیری برون افکن از سر خمار شبانه . ناصرخسرو. داری سخن خوب گوش یانه کامروز نه هشیاری از شبانه ؟ ناصرخسرو. سحرگاهان که مخمور شبانه گرفتم باده با چنگ و چغانه . حافظ. معاشران ز حریف شبانه یاد آرید حقوق بندگی مخلصانه یاد آرید. حافظ. پیرانه : پسر را بکشتم به پیرانه سر بریده پی و بیخ آن نامور. فردوسی . نیا چون شنید از نبیره سخُن یکی پند پیرانه افکند بن . فردوسی . پدر چون دور عمرش منقضی گشت مرا پیرانه پندی داد و بگذشت . سعدی . خوشتر از کوی خرابات نباشد جائی گر به پیرانه سرم دست دهد مأوائی . حافظ. ماهیانه : همان نیز هر ماهیانه دو بار درم شصت، گنجی، بر او برشمار. فردوسی . درانه و دوزانه : درّانه و دوزانه بسر کلک نیابی (کذا) درّانه و دوزانه بسر کلک و بنان است . منوچهری . جادوانه : آن چشم جادوانه ٔ عابدفریب بین کش کاروان سحر بدنباله میرود. حافظ. مغانه : مؤمنی و می خوری بجز تو ندیدم در جسد مؤمنانه جان مغانه . ناصرخسرو. که تا روز خواهی نیوشید و نوشید سماع مغنی شراب مغانه . انوری . پدرانه : با خرد رجوع کن تا بدانی که نصیحت پدرانه میکنم . (تاریخ بیهقی ). زنانه : کشان دامن اندر ره کوی و برزن زنان دست بر شعرهای زنانه . ناصرخسرو. کسانه : بیدار و هشیوار مرد نَنْهَد دل بر وطن و خانه ٔ کسانه . ناصرخسرو. آمدنی اندرین سرای کسانند خیز و برون شو از این سرای کسانه . ناصرخسرو. نه بینی همی خویشتن را نشسته غریب و سپنجی بخانه کسانه . ناصرخسرو. چاکرانه : آنکس که ترا داد صدر و بالش خود رفت بدانجای چاکرانه . ناصرخسرو. دوستانه : دشمن ارچه دوستانه گویدت دام دان گرچه ز دانه گویدت . مولوی . یگانه : یگانه ٔ زمانه شدستی ولیکن نشد هیچکس را زمانه یگانه . ناصرخسرو. آنکس که زبانش بما رسانید پیغام جهان داور یگانه . ناصرخسرو. مرادی یاسمین پیغام داده ست بتو ای صاحب صدر یگانه . انوری . جانانه : ببوی زلف تو گر جان بباد رفت چه شد هزار جان گرامی فدای جانانه . حافظ. صوفیانه : چو اندر وثاق آمدی نانشسته فروریختی خورده ٔ صوفیانه . انوری . طالب علمانه : کبک چون طالب علم است و در این نیست شکی ... پیرهن دارد زین طالب علمانه یکی . منوچهری . خرانه : راه خران است خواب و خوردن و رفتن خیره مرو با خرد براه خرانه . ناصرخسرو. تازیانه، تازانه : گر ایدون که تازانه بازآورم و یا سر بگوشش بگاز آورم . فردوسی . من این درع و تازانه برداشتم بتوران دگرخوار بگذاشتم . فردوسی . وزآن پس ببین تا که آید ز راه همی کن بدین تازیانه نگاه . فردوسی . که این تازیانه بدرگاه بر بیاویز جائی که باشد گذر. فردوسی . زین به نبود مذهبی که گیری از بیم عقابین و تازیانه . ناصرخسرو. اگر اسب تازیست یک تازیانه . ناصرخسرو. راستانه : جهان خانه ٔ راستان نیست راهت بگردان سوی خانه ٔ راستانه . ناصرخسرو. زاولانه : چون خانه ٔ بیگانه ت آشنا شد خو کرد در این بند و زاولانه . ناصرخسرو. بشهر تو گرچه گران است آهن نشائی تو بی بند و بی زاولانه . ناصرخسرو. دیوانه : هشیواردیوانه خواند ورا همان خویش بیگانه خواند ورا. فردوسی . دل زال یکباره دیوانه گشت خرد دورشد عشق فرزانه گشت . فردوسی . عاشقی از بند عقل و عافیت جستن بود گر چنینی عاشقی ور نیستی دیوانه ای . سنائی . آسمان بار امانت نتوانست کشید قرعه ٔ فال به نام من دیوانه زدند. حافظ. جوانه : شراب جوانه هنوز از قدح همی زد بتعجیل بر، تابها. منوچهری . دبیرانه : چون دو انگشت دبیرانه کند وقت بهار بدوات بُسَدین اندر شب گیر بگاه . منوچهری . بَریدانه : چون بَریدانه مرقع بتن اندر فکند راست چون پیکان نامه بسر اندر بزند. منوچهری . مخلصانه : معاشران ز حریف شبانه یاد آرید حقوق بندگی مخلصانه یاد آرید. حافظ. رندانه : در خرقه از این بیش منافق نتوان بود بنیاد از این شیوه ٔ رندانه نهادیم . حافظ. و از این قبیل است : دوستانه . درویشانه . طبیبانه . غریبانه . حکیمانه . عالمانه . عارفانه . کودکانه . دخترانه . پسرانه . بچگانه . صبحانه . عصرانه . انگشتانه . ویارانه . پرهیزانه . هوسانه . روزانه . سالانه . ماهانه . شاگردانه . شاهانه . شاعرانه . بیعانه . سرانه . هندوانه . شامیانه . محرمانه . مخفیانه . گستاخانه . مجرمانه .هردوانه . عاقلانه و جز آن .

آنه . [ ن ِه ْ ] (ع ص ) بسختی نفس کشنده . نالنده از گرانی بار.