آل زیار

آل زیار. [ ل ِ ] (اِخ ) سلسله ای از ملوک و امرای ایرانی نژاد در گرگان، از سال ٣١٦ تا ٤٣٤ هَ .ق . مؤسس این سلسله مرداویج (مرداویز)بن زیار که خود را از اعقاب پادشاهان قدیم میشمرد در جرجان علم استقلال برافراشت و اصفهان و همدان را نیز بحیطه ٔ تصرف آورد و در سالهای ٣١٦ تا٣١٩ ایران غربی را تا حوالی حلوان مسخر کرد. آل بویه نخست در خدمت او بودند و علی بن بویه از دست او حکومت کرج داشت . مرداویج صورةً فرمان خلفای عباسی را گردن نهاده بود و برادر او وشمگیربن زیار نسبت به سامانیان نیز اظهار انقیاد میکرد. پس از آنکه آل بویه به سال ٣٢٠ استقلال یافتند اقتدار زیاریان بجرجان و طبرستان محدود شد، و این سلسله را غزنویان منقرض کردند. مردوایج بن زیار (٣١٦-٣٢٣)، ابومنصوربن وشمگیر ملقب بظهیرالدوله (٣٢٣-٣٥٦)، بیستون (٣٥٦-٣٦٦)، شمس المعالی قابوس معروفترین ِ افراد این سلسله (٣٦٦-٤٠٣)، انوشیروان (دارا؟) (٤٢٠-٤٣٤).